Piyasada belirgin bir tablo ayrışması göze çarpıyor. Hollanda‘da MiCA lisansı alan Polonyalı kripto borsası Ari10‘un kurucusu Mateusz Kara, Polonya‘daki yaklaşık 2.000 kayıtlı sanal varlık hizmet sağlayıcısından yalnızca kendi grubunun bu lisansa sahip olduğunu belirterek MiCA‘nın küçük oyuncular için “alan bırakmadığını” ve piyasanın konsolide olacağını söyledi. DeFi platformu Altura‘nın icra direktörü Matthew Pinnock bu öngörüyü paylaşarak söz konusu ortamın 2018 sonrasında katı lisanslama gerekliliklerinin küçük firmaları kapattığı Japonya örneğindeki gibi büyük borsalar ve saklama hizmeti sağlayıcıları lehine işleyeceğini öne sürdü. Kula‘nın dijital varlıklar direktörü Taran Dhillon ise tek tip yetkilendirme ve raporlama gerekliliklerinin erken aşama ekipleri başka merkezlere sürükleyebileceğini vurguladı.
DeFi ve Düzenleyici Belirsizlik
MiCA, tam olarak merkeziyetsizleştirilmiş hizmetleri kapsam dışında tutuyor. Bu sınırın nerede çizileceği ise tartışmalı olmayı sürdürüyor. Altura, kullanıcıların varlık kontrolünü elinde tuttuğu gözetim dışı stratejiler yürütüyor. Bununla birlikte birleşik kasa yapıları ve koordineli ön yüzler gibi unsurlar düzenleyici incelemeyi tetikleyebiliyor. Pinnock, yükseltme kabiliyeti ve tespit edilebilir bir operatörün varlığı gibi kriterlerin projelerin sınıflandırmasını belirleyeceğini ve pek çok DeFi protokolünün melez kategorisine düşeceğini öngördü. Dhillon, merkeziyetsizlik istisnasının çok belirsiz kaldığını ve bu belirsizliğin sorumlu inovasyonu yurt dışına itme riskini taşıdığını da ekledi.
Denetim Yetkisi Tartışmaları: ESMA ve MFSA
Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Otoritesi (ESMA), MiCA çerçevesinin yeniliği teşvik etmek ve yatırımcıları korumak amacıyla tasarlandığını savunuyor. Gerekliliklerin riske orantılı tutulduğunu, küçük şirketlerin sistemik öneme sahip oyuncularla aynı eşiği karşılamasının beklenmediğini vurgulayan ESMA, büyük sınır ötesi borsaların denetiminin tek bir AB otoritesinde toplanması gerektiğini destekliyor. Malta Finansal Hizmetler Otoritesi (MFSA) ise bu yaklaşıma karşı çıkarak MiCA‘nın henüz yürürlüğe girdiği bu aşamada merkezi denetimin erken bir adım olacağını ve yerel bilginin küçük piyasalar için kritik önemini koruduğunu öne sürüyor.
MiCA Bir Fırsat mı Olacak?
Erken hareket edenler tabloyu farklı okuyor. 2025‘te İrlanda‘da MiCA lisansı alan Birleşik Krallık merkezli borsa CoinJar‘ın CEO’su Asher Tan, düzenlemenin eşitsiz bir rekabet ortamı yaratmaktan ziyade kripto parayı “ciddi finansal çerçeveler”le hizaladığını savunuyor. Avrupa’yı şirket için temel büyüme pazarı olarak tanımlayan Tan, MiCA‘nın AB genelinde ölçeklenmeye imkân veren yaygınlaştırılabilir bir yol sunduğunu ve sektörü spekülatif tokenlardan seçici listeleme ile uzun vadeli değer yönelimine doğru yönlendirdiğini ileri sürdü.
Yaklaşan Kritik Tarih ve Hizmet Durdurma Riskleri
1 Temmuz‘a kadar lisans süreçlerini tamamlayamayan şirketlerin büyük bölümünün hizmetlerini durdurmak zorunda kalacağı öngörülüyor. Polonya örneğinde olduğu gibi kayıtsız binlerce VASP‘ın lisanssız kaldığı piyasalar ise Avrupa kripto sektöründe yaklaşan konsolidasyon dalgasının ilk halkalarını gösterecek.
