Türkiye, Mısır, Ürdün, Endonezya, Pakistan, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) dışişleri bakanları, İsrail’in Mescid-i Aksa‘ya yönelik süregelen baskı ve ihlalleri ile işgal altındaki Filistin topraklarındaki yasa dışı faaliyetlerine karşı ortak bir açıklama yayımladı.
Mescid-i Aksa ve Kudüs’e Yönelik İhlaller
Dışişleri bakanları, Kudüs‘teki Müslüman ve Hristiyan kutsal mekanlarının tarihi ve hukuki statüsüne yönelik İsrail işgal makamlarının tekrarlanan ihlallerini sert bir dille kınadı. Açıklamada özellikle şu noktalar vurgulandı:
- İsrailli yerleşimciler ve aşırılıkçı bakanların, İsrail polisi koruması altında Mescid-i Aksa/Harem-i Şerif‘e düzenlediği baskınlar ve avluda İsrail bayrağı çekilmesi kınandı.
- Bu eylemlerin uluslararası hukuk ve uluslararası insancıl hukuk kurallarının açık bir ihlali olduğu, dünya genelindeki Müslümanlara yönelik kabul edilemez bir provokasyon teşkil ettiği belirtildi.
- 144 dönümlük Mescid-i Aksa alanının tamamının sadece Müslümanlara ait bir ibadet yeri olduğu, buranın yönetiminde tek yasal mercinin Ürdün Evkaf ve İslami İşler Bakanlığına bağlı Kudüs Vakıfları ve Mescid-i Aksa İşleri Dairesi olduğu yinelendi.
- Kudüs’teki kutsal mekanlar üzerinde Haşimi himayesinin tarihi rolü tanınarak, statüyü değiştirmeye yönelik her türlü girişim kategorik olarak reddedildi.
Yasa dışı Yerleşim Faaliyetleri ve Şiddet Olayları
Ortak açıklamada, İsrail’in Filistin topraklarındaki yayılmacı politikalarına ve artan şiddet olaylarına da değinildi:
- İsrail’in 30’dan fazla yeni yerleşim birimini onaylama kararı da dahil olmak üzere hız kazanan yasa dışı yerleşim faaliyetleri kınandı.
- İşgal altındaki Batı Şeria‘da Filistinli okullara ve çocuklara yönelik saldırılar ile tırmanan yerleşimci şiddeti protesto edilerek, sorumluların hesap vermesi istendi.
- İsrail’in işgal altındaki Filistin toprakları üzerinde hiçbir egemenliğinin bulunmadığı, ilhak veya Filistin halkının yerinden edilmesine yönelik adımların kesinlikle kabul edilmeyeceği vurgulandı.
Uluslararası Topluma ve Kurumlara Çağrı
Bakanlar, yaşanan krizin çözümü için uluslararası mekanizmaları göreve çağırdı:
- Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları ve Uluslararası Adalet Divanı‘nın 2024 yılındaki istişari görüşüne atıfta bulunularak, İsrail’in uluslararası hukuku ağır şekilde ihlal ettiği hatırlatıldı.
- Uluslararası topluma, İsrail’i Batı Şeria’daki tehlikeli tırmanışı durdurmaya ve yasa dışı uygulamalarına son vermeye zorlaması yönünde yasal ve ahlaki sorumluluklarını yerine getirme çağrısı yapıldı.
- İki devletli çözüm temelinde kapsamlı bir barışa ulaşılması için bölgesel ve uluslararası çabaların yoğunlaştırılması gerektiği kaydedildi.
Sarsılmaz Destek ve Nihai Çözüm Vizyonu
Açıklamanın sonuç bölümünde, Filistin halkının meşru haklarına olan destek teyit edildi:
- Filistin halkının kendi kaderini tayin etme hakkına vurgu yapıldı.
- 4 Haziran 1967 sınırlarında, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız ve egemen bir Filistin Devleti‘nin hayata geçirilmesi gerektiği ifade edildi.
- Bakanlar, Filistin davasına ve bölgede istikrarın tesisi için siyasi çözümün ilerletilmesine olan sarsılmaz bağlılıklarını yinelediler.
