Rusya Güvenlik Konseyi Sekreteri Sergey Şoygu, “Komsomolskaya Pravda” gazetesine verdiği mülakatta, Moldova’nın ayrılıkçı bölgesi Transdinyester üzerinden yükselen tansiyona dair kritik açıklamalarda bulundu. Şoygu, bölgedeki durumun Ukrayna’daki Donbas sürecine benzer bir rotaya girdiğini belirterek Rusya’nın müdahale sinyalini verdi.
Şoygu’nun Açıklamalarında Öne Çıkan Başlıklar
- Ukrayna’nın Müdahale İhtimali: Şoygu, Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisi Başkanı Kirilo Budanov’un Ukrayna ordusunun Transdinyester’i kontrol altına alabileceğine dair sözlerini ciddiye aldıklarını vurguladı.
- Donbas Benzetmesi: Moldova yönetiminin söylemlerinin, kriz öncesindeki Kiev yönetiminin Donbas yaklaşımıyla benzerlik gösterdiği ve bunun endişe verici olduğu ifade edildi.
- Vatandaşları Koruma Taahhüdü: Bölgede 220 binden fazla Rus vatandaşı yaşadığını hatırlatan Şoygu, vatandaşların güvenliğinin tehdit altında olduğunu ve Rusya’nın Anayasa’ya uygun olarak her türlü yöntemi kullanarak onları koruyacağını belirtti.
- Batı Birlikleri ve Askeri Varlık: Moldova’nın AB desteğiyle Rus askerlerini bölgeden çıkarma ve yerine Batı birliklerini yerleştirme girişimlerinin bölge için “olumsuz sonuçlar” doğuracağı uyarısı yapıldı.
- 5+2 Formatının Reddi: Çözüm için oluşturulan 5+2 müzakere formatının (Transdinyester, Moldova, Rusya, Ukrayna, ABD, AGİT ve AB) Moldova tarafınca reddedildiği savunuldu.
Kobasna Köyü ve Çevre Felaketi Riski
Şoygu, 2. Dünya Savaşı’ndan kalan devasa mühimmatın bulunduğu Kobasna köyündeki cephaneliğe yönelik olası bir müdahaleye dair şu riskleri sıraladı:
- Cephaneliğin ele geçirilmesi girişiminin “pervasızca bir adım” olacağı,
- Büyük çaplı can kayıplarına yol açabileceği,
- Bölgesel ölçekte bir çevre felaketine neden olabileceği,
- Mühimmat imhasının ancak Rus uzmanlar eşliğinde yapılabileceği vurgulandı.
Transdinyester Meselesinin Tarihsel Arka Planı
Transdinyester, stratejik konumu ve barındırdığı askeri varlık ile bugün hala tanınmamış bir bölge statüsündedir:
- Bağımsızlık İlanı: 1991 yılında Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla Moldova’dan ayrılarak Rusya desteğiyle tek taraflı bağımsızlık ilan etti.
- 1992 Ateşkesi: Silahlı çatışmalar sonucunda 1000’den fazla kişi hayatını kaybetti ve 1992’de ateşkes imzalandı.
- Siyasi Yapı: Hiçbir BM üyesi ülke tarafından tanınmasa da kendi meclisi, ordusu, polisi ve posta sistemi bulunmaktadır.
- Rus Askeri Varlığı: Rusya bölgede “barış gücü” adı altında asker bulundurmakta ve bölgeye her yıl milyonlarca dolarlık mali destek sağlamaktadır.
- Dev Cephanelik: Sovyetler döneminden kalma, bölgedeki en büyük askeri depo Kobasna köyünde yer almaktadır.
