Küresel emtia piyasaları, Ortadoğu‘da tırmanan ABD/İsrail-İran savaşı ve jeopolitik risklerin kıskacına girdi. Londra Metal Borsası’nda (LME) işlem gören alüminyumun ton başına fiyatı, arza yönelik ciddi bozulmaların etkisiyle yüzde 10,4 oranında artış göstererek son 2 yılın en hızlı aylık yükselişini gerçekleştirdi.
Üretim Tesisleri ve Stratejik Bölgeler Hedefte
Savaşın yayılmasıyla birlikte küresel alüminyum arzının merkez üssü olan bölgelerden gelen haberler piyasayı kilitledi:
-
Hürmüz Boğazı: Petrol ve doğal gaz dışında küresel ham madde akışı için de kritik olan boğazdaki geçiş riskleri, fiyat istikrarını tehdit ediyor.
-
Katar (Qatalum): Küresel arzın yüzde 1‘ini karşılayan tesis, 3 Mart‘tan bu yana kontrollü kısıntıya giderek yüzde 60 kapasiteye düştü. Tesisin haziran ayına kadar bu kapasitede kalması bekleniyor.
-
BAE ve Bahreyn: Bölgedeki dev üretim merkezlerine yönelik saldırılar ve operasyonel aksamalar, yıllık toplam 3,6 milyon metrik tonu aşan (küresel kapasitenin yaklaşık yüzde 5‘i) bir üretimi risk altına soktu. Bahreyn’deki Alba tesisinin de üretimde kısıntıya gitmesi arz açığını derinleştirdi.
-
Mozambik (Mozal): Orta Doğu dışındaki faktörler de krizi tetikledi; 560 bin ton kapasiteli Mozal izabe tesisinin bakıma alınması endişeleri artırdı.
Fiyatlarda Sert Yükseliş ve Tahminler
Alüminyum fiyatları, diğer metaller ve altın düşüş eğilimindeyken pozitif ayrışarak dikkat çekti:
-
LME alüminyum fiyatı, mart ayı sonunda 3 bin 546 dolar seviyesine kadar çıkarak Mart 2022‘den bu yana en yüksek seviyesini test etti.
-
Yılbaşından bu yana yaşanan toplam artış yüzde 15,7 olarak kayıtlara geçti.
-
Analistler, piyasada 1,3 milyon tonluk dev bir arz açığı beklerken, üretim hatlarının en erken haziran ayında normale dönebileceğini öngörüyor.
Uzmanlar, küresel pazarın savaş öncesinde de zaten sıkı bir dengede olduğunu, ancak mevcut çatışmaların bu durumu bir krize dönüştürdüğünü vurguluyor. Hürmüz Boğazı‘ndaki gemi geçiş trafiğinin, alüminyum fiyatlarının gelecekteki yönünü belirleyecek en temel faktör olacağı ifade ediliyor.
