Dünyanın en büyük petrol şirketi ve Suudi Arabistan‘ın enerji devi Aramco, içten yanmalı motorların geleceğini kurtarmak adına hibrit araçlar için özel olarak tasarlanmış yeni bir motor teknolojisi geliştirdi. Dedicated Hybrid Engine (DHE) adı verilen sistem, geleneksel motor tasarımlarını modernize etmek yerine, en baştan hibrit sistemlerin ihtiyaçlarına göre “temiz bir sayfa” açılarak tasarlandı.
İçten yanmalı motorların geleceğinin tartışıldığı bir dönemde hayata geçirilen proje, motor sporları konusunda uzman Fransız Pipo Moteurs tarafından prototip haline getirildi. 1.6 litrelik, üç silindirli ve elektrik destekli turboşarja sahip bu ünite, karmaşık teknolojiler yerine “maliyet odaklı retro-teknoloji” yaklaşımını benimsiyor.
DHE’nin En Dikkat Çekici Özellikleri
Motor, ayrı bir silindir kapağı gerektirmeyen tek parça dökümden oluşuyor ve yalnızca 175 parçaya sahip. Bu sayı rakiplerine göre oldukça düşük bir parça miktarını temsil ediyor. Sürtünmeyi en aza indirmek için krank mili ve biyel kolları gibi parçalarda rulmanlı yataklar kullanılmış. Ayrıca su pompası gibi yardımcı aksamlar tamamen elektrikli hale getirilmiş.
Motorun silindir yapısı 88 mm çap ve 101 mm strok değerlerine sahip olacak şekilde optimize edilirken, verimli yanmayı destekleyen modern bir yanma odası ve doğrudan enjeksiyon teknolojisiyle birlikte çalışıyor. Bu yapı sürtünmeyi ve mekanik karmaşıklığı azaltarak verimliliği artırmayı hedeflemekte.
Aramco‘nun DHE sistemi, Toyota‘nın geleneksel hibrit mimarisinden farklı olarak motorun tekerlekleri hiçbir zaman doğrudan tahrik etmemesi üzerine tasarlandı. Bunun yerine krank milinin her iki ucuna yerleştirilen motor-jeneratör üniteleri sayesinde elektrik üretiliyor. Böylelikle motor en verimli olduğu devir aralığında çalışarak düşük devir torku veya yüksek devir gücü zorunluluğundan kurtuluyor.
Ayrıca planet dişli sistemi sayesinde güç, tekerleklere bağlı elektrik motorlarına iletilerek aktarılıyor. Bu sayede araç tamamen elektrikli modda veya içten yanmalı motorun desteğiyle hareket edebiliyor, geleneksel şanzımana veya diferansiyele ise ihtiyaç duyulmuyor.
%35’e Varan Yakıt Tasarrufu
Motorun termal verimliliğinin %41-42 seviyelerinde olduğu ve yakıt tüketiminde mevcut sistemlere göre %25 ile %35 arasında bir tasarruf sağlayabileceği belirtilmiş. Mevcut prototiplerde 13:1 olan sıkıştırma oranının, gelecekte 15:1 seviyesine çıkarılması amaçlanıyor.
Hedef, hibrit güç aktarma sisteminin maliyetinde yaklaşık %25‘e varan bir düşüş sağlamak. Aramco, batarya ve elektrikli araç teknolojilerindeki uzmanlığından yararlanmak için dünya devi BYD ile de bir ortaklık yürütüyor.
Yeni motorun mimarisi modüler bir yapıda tasarlandığı için gelecekte 1.1 litrelik iki silindirli ünitelerden 3.2 litrelik V6 motorlara kadar geniş bir yelpazede üretilmesi mümkün olacak. Aramco‘un bu hamlesi, elektrikli araçlara geçiş sürecinde içten yanmalı motorların daha uzun süre ve daha verimli bir şekilde yollarda kalmasını sağlama stratejisinin bir parçası olarak görülüyor. Bir başka deyişle petrolün “ömrünü uzatma” ve elektrikli araç devrimini yavaşlatma çabası da denilebilir.
