Gizemli Sularda Tarihe Yolculuk: Diyarbakır’da Macera Dolu Keşif
Diyarbakır’ın Eğil ilçesi, barındırdığı derin tarihi mirası ve büyüleyici doğasıyla son dönemde dalış meraklılarının ve macera tutkunlarının yeni rotası haline geldi. Dicle Baraj Gölü'nün serin suları, sadece bölgenin içme suyu ihtiyacını karşılamakla kalmıyor, aynı zamanda binlerce yıllık bir geçmişi derinliklerinde saklıyor.
Baraj Suları Altında Saklı Bir Tarih
1986 yılında yapımına başlanan ve 1997 yılında su tutmaya başlayan Dicle Barajı, nehir kıyısındaki birçok yerleşim yerini ve tarihi yapıyı sular altında bıraktı. Bu değişimden en çok etkilenen yerlerden biri olan Tekke Mahallesi, bugün su altı arkeolojisi için eşsiz bir hazine sunuyor.
Barajın derinliklerinde yapılan keşiflerde, özellikle Osmanlı döneminde Eğil beyleri tarafından yaptırılan ve Lala Kasım Medresesi (Caferiye) olarak bilinen yapının kalıntıları, cami siluetleri ve mezarlıklar dikkat çekiyor. Ayrıca, Bizans dönemine ait olduğu bilinen Deran Hamamı da sular altındaki varlığını koruyan bir diğer önemli yapı.
Peygamber Kabirlerinin Tahliyesi
Suların yükselmesinden önce, 1995 yılında büyük bir titizlikle yürütülen çalışmalarla Hz. Zülkifl ve Hz. Elyesa peygamberlerin kabirleri, sular altında kalmaması için Nebi Harun Tepesi’ne taşınmıştı. Ancak bu kutsal mekanların eski türbe alanları, camileri ve çevrelerindeki antik kaya mezarları bugün hala suyun altında, gizemli bir atmosferde keşfedilmeyi bekliyor.
Su Altı Arkeolojisi İçin Dev Potansiyel
Dicle Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi Dekanı Prof. Dr. İrfan Yıldız, bölgedeki yerleşimin Hurri-Mitanniler dönemine kadar uzandığını; Asurlular, Urartular, Medler, Persler, Roma ve Bizans gibi pek çok medeniyetin izlerini taşıdığını belirtiyor. Yıldız'a göre, baraj gölü altında yaklaşık 2 bin 400 yıllık eserler bulunuyor ve bu alan Türkiye'de yükselen bir değer olan su altı arkeolojisi çalışmaları için muazzam bir fırsat sunuyor.
Maceracılar İçin Yeni Durak: Eğil
İl Jandarma Komutanlığı Sualtı Arama Kurtarma (SAK) ekiplerinin eğitim dalışları sırasında görüntülenen bu yapılar, bölgenin turizm potansiyelini de hareketlendirdi. Özellikle kurak geçen dönemlerde su seviyesinin düşmesiyle belirginleşen yapılar, dalışseverlere Dicle'nin suları altında tarihe dokunma şansı veriyor. Sualtı görüntüleme uzmanları, gölün soğuk yapısı nedeniyle dalgıçlara kuru tip dalış elbisesi ve özel regülatörler kullanmalarını tavsiye ediyor.
