Doğum yapan memur ve işçi kadın çalışanlara 24 hafta izin verilmesine ilişkin düzenlemeler TBMM Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu‘nda kabul edildi. Bu süreçte Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı da “İşgücü Piyasası ve Kadın İstihdamı Ekseninde Aile Dostu Politikalar” araştırması kapsamında doğum yapan annelerin işe dönüş oranlarını mercek altına aldı.
Doğum İzni Yeni Yasaya Göre Nasıl Olacak?
İşçi ve memur kadın çalışanlara doğumdan önce 8, doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 hafta süreyle analık izni verilecek. Beklenen doğum tarihinden 8 hafta öncesine kadar sağlık durumunun çalışmaya uygun olduğunu doktor raporuyla belgeleyen kadın çalışanlar, isteği halinde doğumdan önceki 2 haftaya kadar iş yerinde çalışabilecek. Bir veya daha fazla çocuğa koruyucu aile olanlara ise 10 gün izin verilecek.
Memur ve İşçi Annelerin Doğum İzni Ücreti Ne Kadar?
Doğum izninin 24 haftaya çıkmasıyla birlikte rapor parası da artacak. SSK’lı annelere 120 gün yerine 168 gün üzerinden yapılacak hesaplama ile izin süresi boyunca en az 123 bin 312 lira ödenecek.
Brüt maaş ortalamasına göre ödeme miktarları şu şekilde değişecek:
- Maaşı 35 bin lira olana 130 bin 667 lira,
- Maaşı 40 bin lira olana 149 bin 333 lira,
- Maaşı 50 bin lira olana ise 186 bin 667 lira ödenecek.
Devlet memuru anneler için maaş ödemesi ise kesinti yapılmadığı için doğum izni süresince tam olarak ödenmeye devam edecek. Yeni anne olan bir memur, doğum izni süresi boyunca 247 bin 560 lira alacak.
Doğum Sonrası İşten Ayrılma Oranları
Araştırma sonuçlarına göre; doğumdan sonraki 6 ay içinde kadınların yüzde 39.9‘u, 12 ay içinde kümülatif olarak yüzde 56.5‘i işten ayrılıyor. Bu veriler, doğum sonrası işten ayrılmanın çoğunlukla bakım yükünün artmasıyla birlikte kademeli olarak gerçekleşen bir süreç olduğunu gösteriyor.
Mikro ölçekli işletmelerde işten ayrılma oranı yüzde 83.5 iken, büyük işletmelerde bu oran yüzde 65.5 düzeyinde kalıyor. Bu fark; kurumsal insan kaynakları uygulamaları, esnek çalışma imkânları ve iş yeri destek mekanizmalarının kadın istihdamında kritik rol oynadığını kanıtlıyor.
İşe Dönüş Verileri ve Belirleyici Faktörler
Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, doğum sonrası işten ayrılan kadınların önemli bir kısmının yeniden istihdama katılması oldu. Kadınların yüzde 64.3‘ü yeniden kayıtlı istihdama dönerken, ortalama işe dönüş süresi 13.3 ay olarak hesaplandı.
Kadınların işe dönüş kararında üç temel faktör belirleyici oluyor:
- Bakım hizmetlerine erişim,
- Gelir kaybının azaltılması,
- İşe dönüş sürecinin planlı ve destekli olması.
Ayrıca emek yoğun ve vardiyalı çalışma düzenlerinin yaygın olduğu sektörlerde işten ayrılma oranlarının yüzde 80‘in üzerine çıkması, sorunun yalnızca bireysel değil, aynı zamanda işin niteliğine bağlı yapısal bir mesele olduğunu ortaya koyuyor.
